संत कबीर · अंतरीचा देव
हंसा, कोणत्या देशाहून आलास?
हंसा, कहो पुरातन बात कौन देस से आया हंसा उतरना कौन घाट कहाँ हंसा बिसराम किया है कहाँ लगाये आस॥ अबहीं हंसा चेत सबेरा चलो हमारे साथ संसय-सोक वहाँ नहिं ब्यापै नहीं काल कै त्रास॥ हियँ मदन-बन फूल रहे हैं आवे सोहं बास मन भौंरा जिहिं अरुझ रहे हैं सुख की न अभिलास॥
कबीर हंसाला हाक मारतात; ते आणि इतर संतकवी आत्म्याला अनेकदा हंसच म्हणतात. हंसा, ती जुनी, फार जुनी गोष्ट सांग. हंसा, तू कोणत्या देशाहून आलास? नदीकाठच्या कोणत्या घाटावर उतरणार आहेस? हंसा, तू कुठे विसावा घेतलास, आणि कशावर आशा लावून बसला आहेस? कबीर म्हणतात, हंसा, आत्ताच जागा हो, सकाळ झाली आहे. माझ्याबरोबर चल. त्या देशात संशय आणि शोक तुला शिवत नाहीत, आणि काळाचे भयही उरत नाही. तिथे प्रेमाची वने फुलली आहेत, आणि हवेत एक सुगंध दरवळतो: सोहं, ‘मीच तो’ ही देवाशी एक झालेल्या आत्म्याची जाणीव. मन भुंग्यासारखे त्या सुगंधात गुंतून गेले आहे; त्याला दुसऱ्या कोणत्याच सुखाची ओढ उरलेली नाही.