संत कबीर · मन, अहंकार आणि माया
तोंडातला लगाम
कबीर माया पापणीं, हरि सूँ करे हराम। मुखि कड़ियाली कुमति की, कहण न देई राम॥
माया ही पापिणीच, असे कबीर म्हणतात. संसारातल्या वस्तूंची ही हाव माणसाला हरीपासून फितवते. घोड्याच्या तोंडात लगाम घालतात, तशी ती त्याच्या तोंडात दुर्बुद्धीची कडी घालते. मग ती त्याला रामाचे नावच घेऊ देत नाही. हरी म्हणा की राम, कबीरांसाठी ही दोन्ही एकाच देवाची नावे. स्वार घोड्याच्या तोंडातल्या लोखंडी कडीने त्याला हवे तिकडे वळवतो. माया माणसाला तसेच वळवते, आणि त्याची जीभ देवाच्या नावापर्यंत पोचतच नाही.