संत कबीर · सद्गुरू आणि शब्द
मुळाशी असलेले नाम
सतनाम है सब तें न्यारा निर्गुन-सगुन शब्द-पसारा निर्गुन बीज सगुन फल-फूला साखा ज्ञान नाम है मूला मूल गहें ते सब सुख पावे डार-पात में मूल गँवावें साईं मिलानी सुख दिलानी निर्गुन-सरगुन भेद मिटानी
सतनाम, म्हणजे देवाचे खरे नाम, सगळ्यांहून वेगळे आहे. निर्गुण आणि सगुण दोन्ही शब्दातूनच पसरले आहेत; इथे शब्द म्हणजे तो पहिला नाद, ज्यातून सृष्टीला सुरुवात झाली. गीत या दोघांना एकाच झाडाच्या रूपात पाहते. निर्गुण, म्हणजे रूप नसलेला देव, हे बीज; सगुण, म्हणजे रूप धारण केलेला देव, ही त्याची फळे आणि फुले. ज्ञान ही फांदी, आणि नाम हे मूळ: हृदयात जपलेले देवाचे नाम. मूळ धरून ठेवले, तर सगळी सुखे मिळतात; जे फांद्या-पानांतच गुंतून राहतात, ते मूळच गमावून बसतात. हे मूळच स्वामीची भेट घडवते, मन सुखाने भरून टाकते, आणि निर्गुण-सगुणातला भेद मिटवते. कबीरांच्या काळी या भक्तीच्या दोन वाटा होत्या: एक सर्व गुणांपलीकडच्या देवाची, आणि दुसरी रूप आणि कथा असलेल्या देवाची. इथे त्या एकाच झाडाचे बीज आणि फळ आहेत.