मनाचे श्लोक
सर्वांत आगळे एक
बहूतां परी कूसरी तत्त्वझाडा। परी पाहिजे अंतरीं तो निवाडा। मना सार साचार तें वेगळें रे। समस्तांमध्ये एक तें आगळें रे॥
देह आणि जग ज्यांचे बनले आहे, ती पृथ्वी, पाणी आणि बाकीची तत्त्वे पुष्कळांनी मोठ्या कौशल्याने, नाना प्रकारे एकेक करून वेगळी काढली आहेत. पण जे खरे आहे, त्याचा निवाडा तुझ्या अंतरातच व्हायला हवा. हे मना, सार म्हणजे जे खरोखर खरे आहे ते; आणि ते या सगळ्या तत्त्वांहून वेगळे आहे. त्या सगळ्यांमध्ये ते एकच आगळे आहे, सगळ्यांच्या वर. शोध घेतला तर सापडते, असे मागचा श्लोक म्हणाला; विद्या कुठवर नेते, ते हा श्लोक सांगतो. तत्त्वे एकेक करून वेगळी काढायची, आणि प्रत्येकाला ‘हे खरे नव्हे’ म्हणून बाजूला ठेवायचे: हे कौशल्य पुष्कळांकडे असते. पण त्याचा शेवट एका निवाड्यात होतो, आणि तो ज्याचा त्यानेच करायचा असतो: खरे यांपैकी काहीच नाही.