निवडक दासबोध ओव्या · Brahman, Maya and the Self
म्हणोनि जग मिथ्या साच आत्मा · दासबोध ८.१.४४-४५
म्हणोनि जग मिथ्या साच आत्मा । सर्वांपर जो परमात्मा । अंतर्बाह्य अंतरात्मा । व्यापूनि असे ॥ ४४ ॥ तयास म्हणावें देव । येर हें अवघेंचि वाव । ऐसा आहे अंतर्भाव । वेदांतीचा ॥ ४५ ॥
म्हणून जग मिथ्या आहे, असा निष्कर्ष समर्थ सांगतात. ते दिसते, पण टिकत नाही; आणि जे टिकत नाही, ते अखेर खरे नव्हे. आत्मा, आपले खरे अस्तित्व, तेच सत्य आहे. देवदर्शनाच्या या समासात ते नुकतेच सांगतात की जग निर्माण करणारा जगाहून वेगळा आहे. गोपूर बांधणारा कारागीर म्हणजे गोपूर नव्हे. तरी काही लोक मूर्खपणाने जगालाच जगदीश म्हणतात. सर्वांच्या पलीकडे असलेला परमात्मा अंतरात्मा होऊन आत आणि बाहेर सर्वत्र व्यापून राहिला आहे. त्यालाच देव म्हणावे; बाकी हे सगळे वाव, म्हणजे पोकळ आहे. वेदांताचा, उपनिषदांच्या शिकवणीचा, अंतर्भाव म्हणजे आतला गाभा हाच आहे.