निवडक दासबोध ओव्या · Devotion
ऐसी पूजा न घडे बरवी · दासबोध ४.५.३१-३३
ऐसी पूजा न घडे बरवी । तरी मानसपूजा करावी । मानसपूजा अगत्य व्हावी । परमेश्वरासी ॥ ३१॥ मनें भगवंतास पूजावें । कल्पून सर्वहि समर्पावें । मानसपूजेचें जाणावें । लक्षण ऐसें ॥ ३२॥ जें जें आपणांस पाहिजे । तें तें कल्पून वाहिजे । येणें प्रकारें कीजे । मानसपूजा ॥ ३३॥
अर्चन ही नवविधा भक्तीतली पाचवी भक्ती, म्हणजे देवाची पूजा. या समासात समर्थ बाह्य पूजेचे मोठे वर्णन करतात: अलंकार, पात्रे, अन्न, पाणी, बागा, पक्षी आणि प्राणी देवाला अर्पावेत. अशी चांगली पूजा घडत नसेल, तर मानसपूजा करावी. परमेश्वराची मानसपूजा तर अवश्य झाली पाहिजे, असे समर्थ सांगतात. मनानेच भगवंताची पूजा करावी. सारे काही मनात कल्पून त्याला अर्पावे. आपल्याला जे जे हवे असते, ते ते कल्पून देवाला वाहावे. मानसपूजेचे लक्षण हे असे आहे, आणि मानसपूजा अशी करावी.