निवडक दासबोध ओव्या · Devotion
कर्ता आपण ऐसे म्हणावें · दासबोध १३.६.२६-२७
कर्ता आपण ऐसे म्हणावें । तरी आपलें इछेसारिखें व्हावें । इछेसारिखें न होतां मानावें । अवघेंच वाव ॥ २६ ॥ म्हणोन कर्ता नव्हे किं आपण । तेथें भोक्ता कैंचा कोण । हें विचाराचें लक्षण । अविचारें न घडे ॥ २७ ॥
श्वास कोंडला की देह पडतो, आणि पडलेल्या देहाला मडे म्हणतात. मड्याच्या हातून काहीही घडत नाही. विचाराने ‘मी’चा शोध घेताना समर्थ आधी दाखवतात की देह आणि वायू एकमेकांशिवाय काहीच करू शकत नाहीत. आपण कर्ता आहोत, असे म्हणायचे, तर सगळे आपल्या इच्छेप्रमाणे व्हायला हवे. आणि इच्छेप्रमाणे होत नाही, तेव्हा ते सारे कर्तेपण वाव, म्हणजे पोकळ आहे, हे मानावे. म्हणून आपण कर्ता नाही. मग भोक्ता, म्हणजे कर्माचे फळ भोगणारा, तरी कोण उरला? हे विचाराचे लक्षण आहे; अविचाराने हे घडत नाही, असे समर्थ सांगतात.