निवडक दासबोध ओव्या · The Guru and the Seeker
शिष्यास न लविती साधन · दासबोध ५.२.२१-२२
शिष्यास न लविती साधन । न करविती इंद्रियेंदमन । ऐसे गुरु आडक्याचे तीन । मिळाले तरी त्यजावे ॥ २१॥ जो कोणी ज्ञान बोधी । समूळ अविद्या छेदी । इंद्रियेंदमन प्रतिपादी । तो सद्गुरु जाणावा ॥ २२॥
गुरूच्या लक्षणांच्या या समासात समर्थ सद्गुरू आणि खोटा गुरू यांतला फरक सांगतात. शिष्याच्या मनाप्रमाणे वागणारा, पैशासाठी विकला गेलेला गुरू हा गुरूच नव्हे, असे ते आसपासच्या ओव्यांत ठामपणे सांगतात. जे गुरू शिष्याला साधनेला, म्हणजे नियमाने करायच्या आध्यात्मिक अभ्यासाला लावत नाहीत, त्याच्याकडून इंद्रियांचे दमन करवून घेत नाहीत, त्यांचा त्याग करावा. असे गुरू एका आडक्याला तीन मिळाले, तरी सोडावेत. आडका म्हणजे त्या काळचे अगदी किरकोळ नाणे. जो ज्ञानाचा बोध करतो, अविद्या म्हणजे आपल्या खऱ्या स्वरूपाविषयीचे अज्ञान मुळापासून छेदतो, आणि इंद्रियदमन शिकवतो, तोच सद्गुरू जाणावा.