निवडक दासबोध ओव्या · The Guru and the Seeker
विवेकें अंतरीं सुटला · दासबोध १२.४.१२
विवेकें अंतरीं सुटला । वैराग्यें प्रपंच तुटला । अंतर्बाह्य मोकळा जाला । निःसंग योगी ॥ १२ ॥
विवेक आणि वैराग्याच्या या समासात समर्थ सांगतात, एकाविना दुसरे व्यर्थ. विवेक म्हणजे शाश्वत आणि नश्वर ओळखणे, आणि वैराग्य म्हणजे विषयांची आसक्ती सुटणे. विवेकाविना वैराग्य घेतले तर प्रपंच आणि परमार्थ दोन्ही बुडतात. वैराग्याविना ज्ञान म्हणजे तुरुंगात अडकलेल्याने पराक्रमाच्या गोष्टी सांगणे. आता दोन्ही एकत्र आले तर काय होते, ते समर्थ सांगतात. विवेकाने तो अंतरातून सुटला, आणि वैराग्याने त्याचा प्रपंचाचा पाश तुटला. असा आतून आणि बाहेरून मोकळा झालेला, तोच निःसंग योगी.