निवडक दासबोध ओव्या · Worldly Life Done Well
आळसें राहिला विचार · दासबोध ८.६.३०-३२
आळसें राहिला विचार । आळसें बुडाला आचार । आळसे नव्हे पाठांतर । कांहीं केल्यां ॥ ३० ॥ आळसें घडेना श्रवण । आळसें नव्हें निरूपण । आळसें परमार्थाची खूण । मळिण जाली ॥ ३१ ॥ आळसें नित्यनेम राहिला । आळसें अभ्यास बुडाला । आळसें आळस वाढला । असंभाव्य ॥ ३२ ॥
आळसामुळे विचार राहून गेला, आणि आचार बुडाला. काहीही केले तरी आळसामुळे पाठांतर होत नाही. आळसाने श्रवण घडत नाही, निरूपण होत नाही, आणि परमार्थाची खूण मलिन होते. परमार्थ म्हणजे देवाचा आणि आपल्या खऱ्या स्वरूपाचा शोध. आळसाने नित्यनेम राहून जातो, अभ्यास बुडतो. आणि आळसानेच आळस अफाट वाढत जातो. मन विचलित असण्याच्या, दुश्चितपणाच्या, या समासात समर्थ सांगतात की दुश्चितपणातून सुटावे, तोच लगेच आळस येतो. आळसाच्या हाती सापडलेल्या प्राण्याला उसंतच मिळत नाही. पुढे ते म्हणतात, आळसाने झोप वाढते, वासना पसरते, आणि निद्रेच्या विलासाने आयुष्याचा केवळ नाश होतो.