श्रीरामकृष्ण परमहंस · श्रीरामकृष्णांच्या बोधकथा
कार्तिकेय आणि मांजर
ओरखडा
कोणीतरी श्रीरामकृष्णांना विचारले, “तुम्ही तुमच्या पत्नीबरोबर संसार का करत नाही?” त्यावर श्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. कार्तिकेय हा देवांच्या सेनेचा सेनापती. एकदा त्याने सहज एका मांजराला नखाने ओरबाडले. घरी गेल्यावर त्याला आपल्या आईच्या, देवी दुर्गेच्या, गालावर ओरखड्याची खूण दिसली. “आई गं,” त्याने विचारले, “तुझ्या गालावर हा वाईट ओरखडा कसा आला?” दुर्गा म्हणाली, “बाळा, हे तुझेच काम आहे. तुझ्याच नखाने ही खूण उमटली आहे.” कार्तिकेयाने आश्चर्याने विचारले, “आई, हे कसे शक्य आहे? मी तुला कधी ओरबाडल्याचे मला आठवत नाही!” “सोन्या,” आई म्हणाली, “आज सकाळी तू एका मांजराला ओरबाडलेस, ते विसरलास का?” “हो, मी एका मांजराला ओरबाडले खरे,” कार्तिकेय म्हणाला. “पण तुझ्या गालावर खूण कशी उमटली?” आई म्हणाली, “बाळा, या जगात माझ्याशिवाय दुसरे काहीच नाही. सगळी सृष्टी मीच आहे. तू कोणालाही दुखावलेस, तरी तू मलाच दुखावतोस.” हे ऐकून कार्तिकेयाला फार आश्चर्य वाटले, आणि त्याने कधीही लग्न न करण्याचा निश्चय केला. लग्न करणार तरी कोणाशी? प्रत्येक स्त्री त्याला आईच होती. “मी कार्तिकेयासारखा आहे,” श्रीरामकृष्ण म्हणाले. “मी प्रत्येक स्त्रीकडे माझी जगन्माता म्हणून पाहतो.”