PocketPage

मराठी

44 pieces

  1. आंधळे आणि हत्तीदेवावरून भांडणाऱ्या लोकांविषयी श्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. चार आंधळे हत्ती पाहायला गेले. पहिल्याने हत्तीच्या पायाला हात लावला आणि तो म्हणाला, “हत्ती खांबासारखा आहे.” दुसऱ्याने सोंडेला हात लावला आणि तो म्हणाला, “हत्ती जाड काठीसारखा,…
  2. सरडादेव कसा आहे यावरून वाद घालणाऱ्या लोकांविषयी श्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. दोन माणसे एका सरड्याच्या रंगावरून हिरिरीने भांडत होती. एक म्हणाला, “त्या ताडाच्या झाडावरचा सरडा छान लाल रंगाचा आहे.” दुसऱ्याने त्याला खोडून काढले: “तुझे चुकते आ…
  3. रंगाऱ्याचा हौदश्रीरामकृष्ण डॉ. सरकारांशी बोलत होते. शेवटच्या आजारात हेच डॉक्टर श्रीरामकृष्णांवर उपचार करत होते. बोलणे देवाविषयी चालले होते: देवळातल्या मूर्तीसारखे त्याला रूप आहे, की तो निराकार आहे? डॉक्टर म्हणाले, तो दोन्ही असू शकतो. “देवाला पाहिल्याशिवा…
  4. शिव की विष्णू?श्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एकदा बंगालमधल्या बर्दवानच्या महाराजांच्या दरबारात विद्वानांमध्ये एक वाद उभा राहिला. शिवाचे भक्त शिवाला, तर विष्णूचे भक्त विष्णूला सर्वश्रेष्ठ मानतात. त्या दोघांपैकी मोठा देव कोणता, यावर ते विद्वान वाद घाल…
  5. घंटाकर्णाच्या कानांतल्या घंटाएका माणसाला आपला देव सोडून बाकी प्रत्येक देवाचा द्वेष वाटे. श्रीरामकृष्णांनी त्याची ही गोष्ट सांगितली. एक माणूस शिवाची उपासना करत असे, पण इतर सगळ्या देवांचा द्वेष करत असे. एके दिवशी शिव त्याच्यापुढे प्रकट झाले आणि म्हणाले, “जोपर्यंत तू इतर…
  6. अनेक विहिरी खणणाराश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एक माणूस विहीर खणायला निघाला. त्याने वीस हात खोल खणले, पण विहिरीला पाणी देणाऱ्या झऱ्याचा त्याला मागमूसही लागला नाही. म्हणून त्याने ते काम थांबवले आणि दुसरी जागा निवडली. तिथे त्याने आधीपेक्षा खोल खणले, पण…
  7. कलकत्त्याचे अनेक रस्तेश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. कलकत्त्याला अनेक रस्ते जातात. एक माणूस दूरच्या गावातल्या आपल्या घरून त्या मोठ्या शहराला जायला निघाला. त्याने वाटेत एका माणसाला विचारले, “कलकत्त्याला लवकर पोचायचे आहे, कोणता रस्ता धरू?” तो माणूस म्हणाला, “…
  8. घार आणि मासाश्रीरामकृष्णांनी अवधूताची ही गोष्ट सांगितली. अवधूत म्हणजे संसाराचे कोणतेही बंधन नसलेला, सतत फिरणारा साधू. एक घार चोचीत मासा धरून उडत होती. कावळ्यांचा आणि इतर घारींचा एक मोठा थवा तिच्यामागे लागला. ते कलकलाट करत तिला टोचत होते, तिच्याकडचा मास…
  9. सोन्याचे सात रांजणश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एकदा एक न्हावी भुताने झपाटलेल्या एका झाडाखालून जात होता. तेव्हा त्याला एक आवाज ऐकू आला, “सोन्याचे सात रांजण घेशील का?” त्याने आजूबाजूला पाहिले, पण कोणीच दिसले नाही. आवाजाने पुन्हा तेच विचारले. एवढे धन, आण…
  10. कोळिणी आणि फुलेश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. काही कोळिणी दूरच्या एका बाजारातून घरी परतत होत्या. तो बाजार त्या दिवशी दुपारी भरला होता. त्या अर्ध्या वाटेवर असताना, ऐन तिन्हीसांजेला, गारांचे जोरदार वादळ आले, आणि त्यांना जवळच्याच एका फुलवाल्याच्या घरी आ…
  11. बांधलेले मुंगूसश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एका घराच्या भिंतीवर उंचावर एका पाळलेल्या मुंगसाचे घर होते. त्याच्या गळ्याला एका दोरीचे एक टोक बांधलेले होते, आणि दुसरे टोक एका वजनाला बांधलेले होते. ते वजन मागे ओढत ओढत मुंगूस खोलीत किंवा घराच्या अंगणात ध…
  12. हरीशचे लग्न झाले कीएक माणूस श्रीरामकृष्णांना म्हणाला, “माझा मुलगा हरीश मोठा झाला की मी त्याचे लग्न लावून देईन, आणि घराची जबाबदारी त्याच्यावर सोपवीन. मग मी संसार सोडीन, आणि योगाभ्यास सुरू करीन.” योग या शब्दाने त्याला भक्तीला वाहिलेले जीवन म्हणायचे होते. श्रीरा…
  13. अलिप्त गृहस्थएकजण श्रीरामकृष्णांसमोर संसारात, बायकामुलांत राहणाऱ्या गृहस्थाविषयी वाद घालत होता. त्याचे म्हणणे असे होते की असा माणूस कुटुंबात राहूनही घरच्या व्यवहारांशी काहीही संबंध ठेवत नाही, आणि म्हणून संसार त्याला शिवत नाही. उत्तरादाखल श्रीरामकृष्णांन…
  14. दुखण्याचे सोंगश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एक गुरू, एक संन्यासी, आपल्या शिष्याला उपदेश करत होता. तो म्हणाला, “एक परमेश्वरच तुझा आहे. दुसरे कोणीही तुझे नाही.” शिष्य म्हणाला, “पण माझी आई आणि माझी बायको माझी किती काळजी घेतात. त्यांचे माझ्यावर प्रेम आ…
  15. आंबे खाश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. दोन माणसे एका आमराईत गेली. त्यांच्यातला एक हुशार, व्यवहारी संसारी माणूस होता. फाटकातून आत शिरताच तो आंब्याची झाडे मोजू लागला. कोणत्या झाडाला किती आंबे लागले आहेत, ते त्याने मोजले, आणि सगळी आमराई अंदाजे कि…
  16. हरवलेले पत्रनाटककार गिरीश घोष यांनी एकदा श्रीरामकृष्णांना सांगितले की, लहानपणी त्यांनी अभ्यासाकडे कधी लक्षच दिले नव्हते, तरीही लोक त्यांना विद्वान म्हणायचे सोडत नाहीत. श्रीरामकृष्ण हसले. ते म्हणाले, “मला याविषयी काय वाटते, ठाऊक आहे? ग्रंथ, पवित्र शास्त…
  17. गीता ऐकताना अश्रूश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. बंगालचे थोर संत चैतन्य एकदा दक्षिण भारतात तीर्थयात्रा करत होते. तिथे त्यांना एक भक्त भेटला. एक पंडित मोठ्याने गीता वाचून दाखवत होता. वाचन चालू होते तितका सगळा वेळ हा भक्त रडत होता. या भक्ताला लिहिता-वाचता…
  18. ताइतातले रामनामश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एका माणसाला नदी पार करायची होती. एका साधूने त्याला एक ताईत दिला, आणि म्हटले, “हा तुला पलीकडे नेईल.” तो माणूस ताईत हातात घेऊन पाण्यावरून चालू लागला. नदीच्या मध्यावर पोचल्यावर त्याला कुतूहल वाटले. आत काय आह…
  19. मुलाचा नैवेद्यश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एक ब्राह्मण पुजारी होता. तो एका कुटुंबाच्या घरातल्या देवघरात पूजा करत असे. एकदा तो बाहेरगावी गेला, आणि पूजेचे काम त्याने आपल्या मुलावर सोपवले. देवघरातल्या देवाच्या मूर्तीला रोज नैवेद्य दाखवत असत. रोजचा नै…
  20. कल्पवृक्षाखालीश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एक माणूस कल्पवृक्षाच्या सावलीत बसला होता. आपण राजा व्हावे, अशी इच्छा त्याने केली, आणि क्षणार्धात तो राजा झाला. पुढच्याच क्षणी त्याने एका सुंदर तरुणीची इच्छा केली, आणि लगेच ती त्याच्या शेजारी आली. मग तो मा…
  21. शेतकऱ्याचा पणब्राह्मसमाजाचे प्रचारक विजयकृष्ण गोस्वामी श्रोत्यांमध्ये होते. त्यांनी श्रीरामकृष्णांना विचारले, “संसारात बद्ध असलेल्या माणसाला मुक्तीची ओढ लागायची, तर आधी त्याच्या मनाची अवस्था कशी असावी लागते?” श्रीरामकृष्ण म्हणाले की, त्याला आधी देवाच्या…
  22. पाण्यावरून चालणेश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एका माणसाने रानात एकट्याने राहून चौदा वर्षे कठोर तपश्चर्या केली. शेवटी त्याला पाण्यावरून चालण्याची शक्ती मिळाली. आनंदाने हरखून तो आपल्या गुरूकडे गेला, आणि आपला हा मोठा पराक्रम त्याने गुरूला सांगितला. गुरू…
  23. थांबलेले वादळ“अलौकिक शक्ती असणे फार धोक्याचे आहे,” श्रीरामकृष्ण म्हणाले. आणि नग्न राहणारे संन्यासी तोतापुरी यांच्याकडून ऐकलेली ही गोष्ट त्यांनी सांगितली. एक मोठा सिद्ध, म्हणजे अलौकिक शक्ती असलेला पुरुष, एकदा समुद्रकिनारी बसला होता. तेवढ्यात मोठे वादळ उठ…
  24. नारद आणि तेलाची वाटीश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एकदा देवर्षी नारदांच्या मनात गर्व शिरला. स्वतःपेक्षा मोठा भक्त कोणीच नाही, असे त्यांना वाटू लागले. भगवान विष्णूंनी त्यांच्या मनातले ओळखले. ते म्हणाले, “नारदा, अमुक अमुक ठिकाणी जा. तिथे माझा एक मोठा भक्त आ…
  25. लाकूडतोड्या, पुढे जाश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एक लाकूडतोड्या फार हलाखीत जगत होता. जवळच्या रानातून रोज लाकडाची एक मोळी आणून तो विकत असे. त्यातून मिळणारी थोडीफार कमाई, एवढेच त्याच्यापाशी होते. एकदा एक संन्यासी त्या रानातून चालला होता. त्याने लाकूडतोड्य…
  26. पारधी आणि वरातश्रीरामकृष्णांनी अवधूताची ही गोष्ट सांगितली. अवधूत म्हणजे सगळ्या सांसारिक बंधनांतून मुक्त होऊन फिरणारा साधू. अवधूताने एका कुरणातून जाणारी लग्नाची वरात पाहिली. मोठ्या थाटामाटात, ढोलांच्या आणि तुताऱ्यांच्या गजरात ती पुढे चालली होती. वरात जात…
  27. मध्यरात्रीचा विस्तवअजून तीर्थयात्रेला जायची इच्छा आहे का, असे श्रीरामकृष्णांनी एका वृद्ध शिष्याला विचारले. आणखी थोडे फिरून यावे असे वाटते, असे ते वृद्ध गृहस्थ म्हणाले. “देव बाहेर, निरनिराळ्या ठिकाणी आहे असे वाटते, तोवर अज्ञान असते,” श्रीरामकृष्ण म्हणाले. “पण…
  28. साधू झालेला मासेचोरश्रीरामकृष्ण साधनेविषयी आणि गुरूच्या कृपेविषयी बोलत होते. “माणसाने थोडी जरी साधना केली,” ते म्हणाले, “तरी कशात काय आहे, ते गुरू त्याला समजावून देतात. मग खरे काय आणि खोटे काय, हे तो ओळखू लागतो: एक देवच नित्य आहे, आणि हे जग टिकणारे नाही.” आणि…
  29. एकटे भूतश्रीरामकृष्ण त्यांच्याकडे येणाऱ्या काही तरुणांबरोबर बसले होते. ज्ञान आणि अज्ञान या दोन्हींच्या पलीकडे जाण्याविषयी ते बोलत होते. त्या तरुणांपैकी बाबूराम हसून म्हणाला, “मला तेच हवे आहे!” “बाळा,” श्रीरामकृष्ण हसून म्हणाले, “देव आणि संसार, दोन्…
  30. बाजूला व्हा, बाजूला व्हाश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एक गुरू आपल्या शिष्याला म्हणाला, “जे जे आहे, ते सगळे देवच आहे.” शिष्याने ते बोलणे अगदी शब्दशः घेतले. त्यांचा खरा अर्थ त्याला कळलाच नाही. एके दिवशी तो रस्त्याने जात असताना समोरून एक हत्ती आला. वर उंच बसलेल…
  31. सापाचा फूत्कारश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एका ठिकाणी एक साप राहत असे. त्या वाटेने जायची कोणाचीही हिंमत होत नसे, कारण जो जाई त्याला तो तिथल्या तिथे चावून मारत असे. एकदा एक साधू त्या वाटेने आला, आणि साप त्याला चावायला त्याच्यामागे धावला. पण जवळ येत…
  32. रानातला वाघश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एकदा एक भक्त आणि एक ज्ञानी रानातून चालले होते. वाटेत त्यांना दूरवर एक वाघ दिसला. ज्ञानी म्हणाला, “आपण पळून जायचे काहीच कारण नाही. सर्वशक्तिमान देव आपले नक्कीच रक्षण करील.” त्यावर भक्त म्हणाला, “नाही रे भा…
  33. गाय कोणी मारली?श्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एक ब्राह्मण बाग तयार करत होता. रात्रंदिवस तो तिची निगा राखत असे. एके दिवशी एक गाय भटकत बागेत शिरली, आणि तिने आंब्याचे एक रोप खाऊन टाकले. ब्राह्मण ज्या झाडांची सगळ्यात जास्त काळजी घेत असे, त्यांपैकी ते एक…
  34. कार्तिकेय आणि मांजरकोणीतरी श्रीरामकृष्णांना विचारले, “तुम्ही तुमच्या पत्नीबरोबर संसार का करत नाही?” त्यावर श्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. कार्तिकेय हा देवांच्या सेनेचा सेनापती. एकदा त्याने सहज एका मांजराला नखाने ओरबाडले. घरी गेल्यावर त्याला आपल्या आईच्या…
  35. शंकराचार्य आणि चांडाळश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट नरेंद्रला सांगितली. नरेंद्र हा त्यांचा एक तरुण शिष्य; पुढे तो स्वामी विवेकानंद झाला. एक चांडाळ कापलेल्या जनावरांचे मांस घेऊन चालला होता. खांद्यावरच्या कावडीच्या दोन्ही टोकांना टोपल्या टांगलेल्या होत्या, आणि त्यांत…
  36. अंगठ्यावर पायश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एकदा एक साधू गर्दीच्या रस्त्यातून जात होता. चुकून त्याचा पाय एका दुष्ट माणसाच्या पायाच्या अंगठ्यावर पडला. तो माणूस संतापाने भडकला. त्याने साधूला इतके निर्दयपणे मारले, की साधू बेशुद्ध होऊन जमिनीवर पडला. सा…
  37. फकीर आणि अकबरश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. अकबर बादशहाच्या काळात दिल्लीजवळच्या एका रानात एक फकीर झोपडीत राहत असे. त्याच्याकडे पुष्कळ लोक येत. पण त्यांचे आदरातिथ्य करायला त्याच्याजवळ काहीच नव्हते. त्यासाठी त्याला पैशांची गरज होती. म्हणून तो अकबर बा…
  38. चोर, दारुडा आणि साधूश्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एक साधू समाधी लागून रस्त्याच्या कडेला पडला होता. वाटेने जाणाऱ्या एका चोराने त्याला पाहिले, आणि त्याला वाटले, “इथे पडलेला हा इसम चोर आहे. रात्री कुठेतरी घरफोडी करत होता, आणि आता थकून झोपला आहे. पोलीस आता य…
  39. पळणारी म्हातारी निकषाश्रीरामकृष्ण म्हणाले, की देवाचा साक्षात्कार झाल्यावर भक्ताला देवाची या जगातली लीला पाहावीशी वाटते. त्यांनी ही गोष्ट सांगितली. लंकेचा राक्षसराजा रावण याचा पाडाव झाला होता. राम आणि लक्ष्मण त्याच्या नगरीत शिरले, आणि पुढे रावणाच्या महालात गेले.…
  40. निताईचे माशाचे कालवणश्रीरामकृष्ण म्हणाले, की संसारी लोकांना सगळे सोडून प्रभूच्या चरणकमळी स्वतःला वाहून घ्यायला सांगितले, तर ते कधीच तसे करणार नाहीत. म्हणूनच गौर आणि निताई या दोघा भावांनी आपसात विचार केला, आणि अशा लोकांना ओढून आणायची एक युक्ती काढली. गौर म्हणजे…
  41. भीष्मांचे अश्रूश्रीरामकृष्ण म्हणाले, की आपल्या तोकड्या बुद्धीला देवाची करणी कळू शकत नाही. त्यांनी महाभारतातली ही गोष्ट सांगितली. पांडव ज्यांना आजोबा म्हणत, ते भीष्म शरशय्येवर मरणाच्या दारात पडले होते, आणि त्यांच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहताना दिसत होते. हिंद…
  42. पुजाऱ्याचा नवा नोकरश्रीरामकृष्णांनी मायेविषयी ही गोष्ट सांगितली. ही एका ब्राह्मण पुजाऱ्याची आणि त्याच्या खालच्या जातीच्या नोकराची गोष्ट आहे. एकदा एक पुजारी आपल्या एका शिष्याच्या गावाला चालला होता. त्याच्याबरोबर कोणी नोकर नव्हता. वाटेत त्याला एक चांभार दिसला.…
  43. तीन दरोडेखोरश्रीरामकृष्ण म्हणाले, की ब्रह्म प्रकृतीच्या तीन गुणांच्या पलीकडे आहे. ते तीन गुण म्हणजे सत्त्व, रज आणि तम. सत्त्व म्हणजे चांगुलपणा आणि शांतपणा, रज म्हणजे अस्वस्थ धडपड, आणि तम म्हणजे जडपणा आणि सुस्ती. त्यांनी ही गोष्ट सांगितली. एक माणूस राना…
  44. गवत खाणारा वाघश्रीरामकृष्ण म्हणाले, की काही लोकांना वाटते, आपण बंधनात अडकलो आहोत, आपल्याला देवाचे ज्ञान किंवा देवाचे प्रेम कधीच मिळणार नाही. पण गुरूंची कृपा झाली, तर ही सगळी भीती जाते. त्यांनी ही गोष्ट सांगितली. एकदा एका वाघिणीने शेळ्यांच्या कळपावर झडप घ…