श्रीरामकृष्ण परमहंस · श्रीरामकृष्णांच्या बोधकथा
शिव की विष्णू?
बर्दवानचे पंडित
श्रीरामकृष्णांनी ही गोष्ट सांगितली. एकदा बंगालमधल्या बर्दवानच्या महाराजांच्या दरबारात विद्वानांमध्ये एक वाद उभा राहिला. शिवाचे भक्त शिवाला, तर विष्णूचे भक्त विष्णूला सर्वश्रेष्ठ मानतात. त्या दोघांपैकी मोठा देव कोणता, यावर ते विद्वान वाद घालत होते. काही शिवाला पहिले स्थान देत, तर काही विष्णूला. वाद तापला, तेव्हा एक शहाणे पंडित महाराजांकडे वळून म्हणाले, “महाराज, मी शिवाला कधी भेटलो नाही, आणि विष्णूलाही कधी पाहिलेले नाही. मग दोघांपैकी मोठा कोण, हे मी कसे सांगू?” यावर वाद थांबला, कारण त्यांच्यापैकी कोणीच शिवाला किंवा विष्णूला खरोखर पाहिले नव्हते. “म्हणून,” श्रीरामकृष्ण म्हणाले, “कोणीही एका देवाची दुसऱ्या देवाशी तुलना करू नये. ज्याने एखादा देव खरोखर पाहिलेला असतो, त्याला कळून चुकते की प्रत्येक देव हे एकाच ब्रह्माचे, त्या परब्रह्माचेच रूप आहे.”