श्रीरामकृष्ण परमहंस · भक्ती, ज्ञान आणि कर्म
जाळ्यातले मासे
“मासे जाळ्यात सापडले, की काही मुळीच धडपड करत नाहीत. काही बाहेर पडायला खूप धडपडतात. आणि थोडे नशीबवान मासे जाळे तोडून निसटतात. तसेच माणसांचेही तीन प्रकार असतात: बंधनात अडकलेले, सुटण्यासाठी धडपडणारे, आणि सुटलेले.”
संस्कृतात या तिघांना बद्ध, मुमुक्षू आणि मुक्त म्हणतात. बद्ध म्हणजे बांधलेला; मुमुक्षू म्हणजे मुक्त होण्याची तळमळ असलेला; मुक्त म्हणजे सुटलेला. येथली सुटका म्हणजे मुक्ती: जगाच्या पकडीतून आणि जन्म-मृत्यूच्या फेऱ्यातून सुटका.