श्रीरामकृष्ण परमहंस · भक्ती, ज्ञान आणि कर्म
साखर आणि वाळू
“साखर आणि वाळू एकत्र मिसळलेली असली, तरी मुंगी वाळू सोडते आणि साखरेचा कण घेऊन जाते. तसे भाविक लोक वाईटातून चांगले वेगळे निवडून घेतात.”
चांगले आणि वाईट, सत्य आणि असत्य ओळखण्याच्या शक्तीला भारतीय विचारात विवेक म्हणतात. विवेकाने साधकाला कळते की फक्त देवच सत्य आणि टिकणारा आहे; जगातल्या गोष्टी नाहीशा होतात. भारतीय कवींकडे याच गुणाचे एक जुने चित्र आहे. दूध आणि पाणी यांच्या मिश्रणातून हंस फक्त दूध पितो आणि पाणी तसेच ठेवतो, असे म्हणतात. सर्वोच्च कोटीच्या साधूला परमहंस, म्हणजे ‘श्रेष्ठ हंस’, म्हणतात. श्रीरामकृष्णही त्यांच्या हयातीत रामकृष्ण परमहंस म्हणून ओळखले जात.