श्रीरामकृष्ण परमहंस · भक्ती, ज्ञान आणि कर्म
संन्याशाचा आदर्श
“संन्याशासाठी एवढे कडक नियम कशासाठी? ते त्याच्या स्वतःच्या भल्यासाठीही आहेत आणि जगाच्या भल्यासाठीही. संन्यासी स्वतः पूर्णपणे अनासक्त असेलही, त्याची इंद्रिये पूर्ण ताब्यात असतीलही. तरीसुद्धा, इतरांपुढे उदाहरण ठेवण्यासाठी त्याने कामिनी-कांचनाचा एवढ्या कडकपणे त्याग केला पाहिजे. कारण संन्याशाचा त्याग किती पुरा आहे हे लोकांनी पाहिले, तरच त्यांना धीर येईल. तरच ते स्वतः कामिनी-कांचनाचा त्याग करायचा प्रयत्न करतील. आणि संन्याशाने नाही, तर त्यागाचा हा धडा दुसरे कोण शिकवणार?”
संन्यासी म्हणजे घर, विवाह आणि पैसा यांचा त्याग करण्याचे व्रत घेतलेला हिंदू साधू. याच्या आधी श्रीरामकृष्णांनी सांगितले होते की संन्याशाने स्त्रियांपासून किती कटाक्षाने दूर राहिले पाहिजे, आणि त्याने पैशालाही हात लावता कामा नये. कामिनी म्हणजे स्त्री, कांचन म्हणजे सोने. येथे श्रीरामकृष्ण संन्याशांविषयी महिमाचरण चक्रवर्ती या एका विद्वान गृहस्थाशी बोलत होते. कामिनी-कांचन या शब्दांनी त्यांना कामवासना आणि पैशाचा मोह म्हणायचा होता.