श्रीरामकृष्ण परमहंस · भक्ती, ज्ञान आणि कर्म
शीड उभारा
“देवाच्या कृपेचा वारा रात्रंदिवस तुमच्या डोक्यावरून वाहतो आहे. भवसागरातून भरभर पलीकडे जायचे असेल, तर तुमच्या होडीचे, मनाचे, शीड उभारा.”
शीड उभारा
श्रीरामकृष्ण गंगेच्या काठी राहत. तिथे शिडाच्या देशी होड्या माणसे आणि माल घेऊन नदीतून वर-खाली ये-जा करत. पाठीमागून अनुकूल वारा असला, की नावाडी शीड उभारत आणि होडी वाऱ्याच्या हवाली करत. कृपा म्हणजे देवाचा निरपेक्ष दयाभाव: ती दिली जाते, कमवावी लागत नाही. या वचनात कृपा ही वाट पाहावी लागणारी दुर्मीळ गोष्ट नाही: ती आधीच वाहते आहे, तुमच्या डोक्यावरून, रात्रंदिवस. होडी म्हणजे मन. वारा मिळालेलाच आहे; माणसाचे काम एवढेच: शीड उभारणे, म्हणजे तो वारा पकडण्यासाठी मन तयार ठेवणे. भवसागर ही जुनी भारतीय कल्पना आहे. संसारातले जीवन, म्हणजे जन्म, मृत्यू आणि पुन्हा जन्म यांचा फेरा, हा पार करायचा एक सागर मानला आहे.