श्रीरामकृष्ण परमहंस · गुरू आणि विद्या
दिव्याकडे धावणारे किडे
“धर्माची सत्ये सांगण्याची भगवंताकडून आज्ञा मिळाली असेल, तर उपदेश करण्यात काही वाईट नाही. अशा आज्ञेचे बळ ज्याच्या पाठीशी आहे, त्या उपदेशकाला कुणीही हरवू शकत नाही. “दिवा लावला की ढगाळ हवेत थव्याथव्यांनी बाहेर पडणारे किडे बोलावण्याची वाट पाहत नाहीत. कुणी न सांगता ते ज्योतीकडे धाव घेतात. ज्याला देवाकडून आज्ञा मिळाली आहे, तो श्रोते शोधत फिरत नाही. श्रोतेच त्याला शोधत येतात. व्याख्याने, सभा असले काही ठरवण्याची तो तसदी घेत नाही. लोक स्वतःहून त्याच्याकडे येतात. त्याच्या ओढीला कुणीही विरोध करू शकत नाही. “मग राजे-रजवाडे आणि श्रीमंत लोक सगळे त्याच्याकडे गर्दी करतात, आणि विचारतात, ‘महाराज, आपण काय घ्याल? हे आंबे, ही मिठाई, सोने, रत्ने, शाली, काय हवे?’ अशा लोकांना मी म्हणतो, ‘जा! नको, मला काही नको.’ लोहचुंबकाला काही लोखंडाच्या तुकड्यांना ‘इकडे या’ म्हणून बोलवावे लागत नाही. ते चुंबकाकडे धावतात, कारण त्यांना धावावेच लागते.”
हे श्रीरामकृष्णांनी १८८४ मध्ये कलकत्त्यात शशधर पंडितांना सांगितले. शशधर हिंदू धर्मावर जाहीर व्याख्याने देत.