श्रीरामकृष्ण परमहंस · गुरू आणि विद्या
एक गुरू, अनेक शिक्षक
“जो अंतःकरणपूर्वक, जिवाच्या आकांताने देवाला हाक मारू शकतो, त्याला गुरूची गरज नाही. पण असा माणूस विरळा. म्हणून गुरू लागतो, वाट दाखवणारा लागतो. गुरू एकच असावा, पण उपगुरू, म्हणजे लहान शिक्षक, पुष्कळ असू शकतात. ज्याच्याकडून तुम्ही काहीही शिकता, तो उपगुरू. त्या थोर अवधूताचे असे चोवीस उपगुरू होते.”
भागवत या कृष्णाविषयीच्या पवित्र ग्रंथात एक अवधूत आपल्याला चोवीस शिक्षक लाभले, असे एका राजाला सांगतो. अवधूत म्हणजे संसाराचे कोणतेही पाश न उरलेला, भटकणारा साधुपुरुष. या शिक्षकांत पृथ्वी, समुद्र, दिव्यावर झेपावणारा पतंग, कोळी आणि एक लहान मूल आहेत: प्रत्येकाकडून तो काही ना काही शिकला.