श्रीरामकृष्ण परमहंस · गुरू आणि विद्या
वाचलेली, ऐकलेली, पाहिलेली काशी
“पुष्कळांना वाटते, की पुस्तके वाचल्याशिवाय देवाचे ज्ञान होत नाही. पण वाचण्यापेक्षा ऐकणे श्रेष्ठ, आणि ऐकण्यापेक्षा पाहणे श्रेष्ठ. नुसत्या पुस्तकी वाचनापेक्षा गुरूंच्या तोंडून ऐकलेले मनावर जास्त खोल ठसते. आणि पाहिलेले तर सगळ्यांत खोल ठसते. “काशीविषयी वाचण्यापेक्षा, काशीला जाऊन आलेल्या माणसाकडून तिच्याविषयी ऐकणे बरे. आणि ऐकण्यापेक्षाही स्वतःच्या डोळ्यांनी काशी पाहणे अधिक बरे.”
गंगेकाठची काशी हे हिंदूंचे सर्वांत पवित्र शहर आणि मोठे तीर्थक्षेत्र. पाहणे या शब्दाने त्यांना साक्षात्कार म्हणायचा होता: देवाला स्वतःच्या अनुभवाने जाणणे.