श्रीरामकृष्ण परमहंस · ईश्वरदर्शन
दूध पिणारा हंस
“हंस दूध पाण्यापासून वेगळे करू शकतो: तो फक्त दूध पितो, पाणी तसेच ठेवतो. इतर पक्ष्यांना हे जमत नाही. तसेच, देव मायेत पुरता मिसळलेला असतो; सामान्य माणसांना तो मायेपासून वेगळा दिसत नाही. फक्त परमहंस माया झुगारून देतो आणि केवळ देवालाच घेतो.”
भारतीय काव्यात असे म्हणतात की दूध आणि पाणी यांच्या मिश्रणातून हंस दूध तेवढे पितो. हंस म्हणजे जीवही; आणि सर्वोच्च कोटीच्या साधुपुरुषाला परमहंस, म्हणजे “श्रेष्ठ हंस”, म्हणतात. माया म्हणजे नामरूपांच्या जगामागे देवाला झाकून ठेवणारी शक्ती.