श्रीरामकृष्ण परमहंस · ईश्वरदर्शन
इथे दोघे राहतात
“इथे, माझ्या आत, दोघे आहेत. एक जगन्माता, आणि दुसरा तिचा भक्त. आता आजारी पडला आहे तो भक्त. हे तुम्हाला कळते का? हाय! हे सगळे मी कोणाला सांगू? आणि मला समजून घेणारा आहे तरी कोण? “देव अवतार म्हणून येतो, तेव्हा शिष्यांना बरोबर घेऊन येतो. तो मानवी देह धारण करतो, आणि त्याचे शिष्य त्याच्याबरोबर जगन्मातेकडे परत जातात. “बाउलांचा एक जथा अचानक एखाद्या घरात शिरतो. ते देवाचे नाव गातात आणि आनंदाने नाचतात. मग जसे अचानक आले, तसेच लगेच ते घर सोडून जातात, आणि ते कोण होते हे घरातल्या लोकांना कधीच कळत नाही!”
शेवटच्या आजारात, हृदयावर हात ठेवून, श्रीरामकृष्ण नरेंद्रला आणि इतर शिष्यांना हे म्हणाले. बाउलांविषयी बोलण्यापूर्वी राखाल त्यांना म्हणाला होता, “मग महाराज, आम्हाला मागे ठेवून तुम्ही आमच्या आधी जाऊ नका.” बाउल म्हणजे बंगालमधले फिरते गायक; त्यांनी संसार सोडलेला असतो, आणि देवाच्या प्रेमाच्या वेडाने ते भारलेले असतात. अवतार म्हणजे माणूस म्हणून जन्मलेला देव; श्रीरामकृष्ण अवतार आहेत, असे त्यांचे शिष्य मानत.