श्रीरामकृष्ण परमहंस · ईश्वरदर्शन
वादळातले पिंपळ आणि वड
“वादळ सुटलेले असताना पिंपळ कोणता आणि वड कोणता, हे ओळखता येत नाही. तसेच, खऱ्या ज्ञानाचे वादळ सुटले, की जातीचा भेद उरूच शकत नाही.”
पिंपळ आणि वड हे भारतातले उंबराच्या कुळातले दोन मोठे वृक्ष; दोन्ही पवित्र मानले जातात. जात म्हणजे जन्माने मिळणारा, पिढीजात दर्जा; प्रत्येक हिंदू कोणत्या ना कोणत्या जातीत जन्मत असे. कोणी कोणाबरोबर जेवावे आणि कोणी कोणाशी लग्न करावे, हे जात ठरवत असे. येथे खरे ज्ञान म्हणजे सर्व वस्तूंमध्ये एकच अस्तित्व आहे, हे ज्ञान.