श्रीरामकृष्ण परमहंस · साधना
आईसाठी टाकलेल्या बाहुल्या
“लहान मुले खोलीत एकटीच, मनाला येईल तशी बाहुल्यांशी खेळत असतात. पण आई आत आली रे आली, की मुले बाहुल्या बाजूला फेकून ‘आई, आई!’ करत तिच्याकडे धावतात. तुम्हीही आता या जगात खेळत आहात. पैसा, मान आणि कीर्ती या बाहुल्यांत रंगून गेला आहात; ना कसली भीती, ना कसली काळजी. पण जगन्माता आत येताना एकदा दिसली, की पैसा, मान आणि कीर्ती यांत तुम्हाला काहीच गोडी उरणार नाही. ते सगळे सोडून तुम्ही तिच्याकडे धावाल.”
आईसाठी टाकलेल्या बाहुल्या
जगन्माता म्हणजे आईच्या रूपातला देव. श्रीरामकृष्ण कलकत्त्याच्या उत्तरेला गंगेच्या काठी असलेल्या दक्षिणेश्वरच्या कालीमंदिरात पुजारी होते. तिथे ते देवाची कालीमातेच्या, आईच्या रूपात उपासना करत. बंगालीत मूल आईला ‘मा’ म्हणते; आणि श्रीरामकृष्णही कालीमातेला ‘मा’ म्हणत. पैसा, मान आणि कीर्ती यांच्यामागे बहुतेकांचे आयुष्य खर्च होते. येथे श्रीरामकृष्ण त्यांना वाईट म्हणत नाहीत; बाहुल्या म्हणतात. खेळणाऱ्या मुलाला त्या खऱ्याच वाटतात; पण आई खोलीत आली, की त्यांना काहीच किंमत उरत नाही. मुलांना कोणी खेळणी आवरून ठेवायला सांगत नाही. मुले ती आपणहून टाकून देतात, कारण त्यांना जिची जास्त ओढ आहे, ती आली आहे.