श्रीरामकृष्ण परमहंस · साधना
खपली आपोआप पडते
“जखम पूर्ण भरली, की खपली आपोआप गळून पडते. पण खपली आधीच ओढून काढली, तर जखमेतून रक्त येते. तसेच, माणसाला पूर्ण ज्ञान झाले, की जातीचे भेद त्याच्यापासून गळून पडतात. पण अज्ञानी माणसांनी ते मोडणे चुकीचे आहे.”
येथे श्रीरामकृष्णांना ज्ञान म्हणजे देवाचे ज्ञान अभिप्रेत आहे. त्यांच्या काळच्या बंगालमध्ये हिंदूने कोणाशी लग्न करावे, कोणाबरोबर जेवावे, कोणाच्या हातचे पाणी घ्यावे, हे जातीचे नियम ठरवत. ते नियम मोडणाऱ्याला जातीबाहेर काढता येत असे.