श्रीरामकृष्ण परमहंस · साधना
मालकाच्या नजरेखालचा कारभारी
“एखाद्या श्रीमंत जमीनदाराचा कारभारी गावाकडच्या मुलखात गेला, की कुळांवर तऱ्हेतऱ्हेने जुलूम करतो. पण मुख्य कचेरीत, मालकाच्या नजरेखाली परत आला, की त्याची वागणूक बदलते. तो मोठा धार्मिक होतो, आणि कुळांशी दयाळूपणे वागतो. त्यांची सगळी गाऱ्हाणी तो पुरती ऐकून घेतो, आणि सगळ्यांना योग्य न्याय द्यायचा प्रयत्न करतो. असा जुलमी कारभारीसुद्धा जमीनदाराच्या भीतीने आणि त्याच्या सहवासाच्या परिणामाने चांगला होतो. तसेच, साधूंची संगत दुष्टांनाही सदाचारी बनवते; ती त्यांच्या मनात धाक आणि श्रद्धा जागवते.”
जमीनदार म्हणजे बंगालमधला मोठ्या जमिनींचा मालक. त्याची जमीन कसणाऱ्या कुळांकडून तो खंड वसूल करत असे. दूरच्या गावांचा कारभार तो कारभाऱ्यांकरवी चालवत असे. तिथे कुणी पाहणारे नसल्याने हे कारभारी कुळांना पिळून काढू शकत.