श्रीरामकृष्ण परमहंस · साधना
मुलगा आणि खांब
“एखादा मुलगा खुंटा किंवा खांब धरून त्याभोवती भरधाव गरगर फिरतो; त्याला पडण्याची भीती नसते. तसेच, देवाला घट्ट धरून ठेवा आणि संसारातली कर्तव्ये करा, म्हणजे कोणत्याही धोक्यापासून तुम्ही सुरक्षित राहाल.”
हे चित्र मुलांच्या खेळातले आहे, आणि वचनातला क्रम महत्त्वाचा आहे: आधी धरणे, मग गरगर फिरणे. श्रीरामकृष्ण गृहस्थाला वेग कमी करायला, किंवा कर्तव्यांच्या रहाटगाडग्यातून बाहेर पडायला सांगत नाहीत. त्याला पडण्यापासून वाचवते ती पकड: तो ती आधी घेतो, आणि सारा वेळ टिकवून ठेवतो. येथे धोके म्हणजे संसारी जीवनातले धोके. ते माणसाला इतके वाहवत नेऊ शकतात, की त्याला देवाचा विसर पडतो. श्रीरामकृष्णांनी आपल्याकडे येणाऱ्या गृहस्थांना दिलेल्या इतर उपदेशांपैकीच हे एक वचन: त्या गृहस्थांना घर सोडायची गरज नाही.