श्रीरामकृष्ण परमहंस · साधना
पार्वतीचा प्रश्न
“हिंदूंमध्ये पुष्कळ पंथ आहेत. मग आपण कोणता पंथ, कोणते मत धरावे? एकदा पार्वतीने महादेवांना विचारले, ‘प्रभू, नित्य, शाश्वत, सर्वव्यापी आनंदाचे मूळ काय?’ महादेव तिला म्हणाले, ‘त्याचे मूळ श्रद्धा.’ पंथांच्या आणि मतांच्या खास वेगळेपणाला फारसे महत्त्व नाही; जवळजवळ काहीच नाही. प्रत्येकाने आपापल्या मताप्रमाणे उपासना आणि कर्तव्ये श्रद्धेने करावीत.”
महादेव म्हणजे ‘महान देव’, शिव; आणि पार्वती त्यांची पत्नी, एक देवी. श्रीरामकृष्णांच्या काळातले हिंदू अनेक पंथांत विभागलेले होते. प्रत्येक पंथाचे देवाचे रूप वेगळे, धर्मग्रंथ वेगळे आणि विधी वेगळे होते. विष्णूचे, शिवाचे आणि जगन्मातेचे उपासक त्यांत होते.