श्रीरामकृष्ण परमहंस · साधना
रोपाला कुंपण
“लहान रोपाला शेळ्या, गाई आणि लहान पोरे यांचा उपद्रव होऊ नये, म्हणून नेहमी कुंपणाआड सुरक्षित ठेवावे लागते. पण एकदा त्याचा मोठा वृक्ष झाला, की शेळ्यांचा कळप किंवा गाईंचे खिल्लार त्याच्या पसरलेल्या फांद्यांखाली सावलीला येऊ शकते. ती जनावरे त्याची पाने खाऊन पोट भरू शकतात. तसेच, तुमची श्रद्धा थोडीच असते, तेव्हा तिला वाईट संगतीच्या आणि संसारीपणाच्या वाईट परिणामापासून जपले पाहिजे. पण एकदा श्रद्धा बळकट झाली, की कुठलाही संसारीपणा, कुठलीही वाईट वासना तुमच्या पवित्र सान्निध्याजवळ यायची हिंमत करणार नाही. पुष्कळ दुष्ट माणसे तुमच्या सहवासाने ईश्वरनिष्ठ होतील.”
बंगालच्या खेड्यात शेळ्या-गुरे कोवळे रोप लवकरच कुरतडून त्याचे खुंट करून टाकतात, आणि खेळणारी पोरे ते मोडून टाकतात. रोप स्वतःचे रक्षण करू शकेल इतके मोठे होईपर्यंत लोक त्याच्याभोवती बांबूचे किंवा काटेरी फांद्यांचे कुंपण घालतात. कुंपण अशा साधकासाठी असते, ज्याची श्रद्धा अजून कोवळी आहे, आणि ते कायमचे नसते. एकदा श्रद्धा बळकट झाली, की त्याला जगापासून लपायची गरज नाही. संसारी लोकांत तो सुखरूप राहू शकतो, आणि त्याच्या सान्निध्याने त्यांच्यापैकी काही जण देवाकडे वळतात.