काश्मीरच्या लोककथा
अक्रोड आणि भोपळा
देवाची चूक
एक माणूस होता. तो कधीच समाधानी नसे. एके दिवशी तो एका अक्रोडाच्या झाडाखाली बसला होता. जवळच एक मोठा लाल भोपळा वाढत होता. “देवा,” तो माणूस म्हणाला, “किती वेडा आहेस रे तू! एवढ्या मोठ्या झाडाला तू इतकी लहान फळे देतोस. आणि तो वेल बघ, त्याच्या प्रचंड फळाच्या ओझ्याने वाकला आहे. या झाडावर भोपळे आले असते आणि त्या वेलावर अक्रोड, तर मी तुझ्या शहाणपणाचे कौतुक केले असते.” तेवढ्यात झाडावरून एक अक्रोड त्याच्या पगडीवर पडला. तो जरा दचकला. “देवा,” तो पुढे म्हणाला, “खरे म्हणजे तूच बरोबर आहेस. एवढ्या उंचावरून भोपळा माझ्यावर पडला असता, तर मी नक्की मेलो असतो. तुझे शहाणपण थोर, तुझी शक्ती थोर आणि तुझी दयाही थोर!” ही गोष्ट श्रीनगरमध्ये १८८० च्या दशकात जे. हिंटन नोल्स यांना काश्मिरी भाषेत सांगितली गेली. त्यांनी ती १८८८ मध्ये काश्मीरच्या लोककथांच्या इंग्रजी पुस्तकात छापली. ती सांगणारे होते काश्मीर खोऱ्यातल्या बिजबिहारा गावचे एक जमीनदार.