तेलुगू लोककथा
गुरे राखणारा मुलगा
सूर्यास्ताच्या वेळी प्रश्न
एक फार विद्वान ब्राह्मण शिष्यांना घेऊन काशीयात्रेला निघाला होता. एका संध्याकाळी, सूर्य मावळायच्या सुमारास, त्याला एका रानाजवळ एक लहान ब्राह्मण मुलगा भेटला. तो गुरांचा कळप चारत होता. ब्राह्मणाला पुढच्या गावात रात्रीचा मुक्काम करायचा होता. ते गाव किती दूर आहे, असे त्याने मुलाला विचारले. “माझ्याकडे बघा,” मुलगा म्हणाला. “मी चारतो आहे ती गुरे बघा, हे रान बघा आणि सूर्य बघा. म्हणजे तुम्हाला उत्तर मिळेल.” मग त्याने समजावून सांगितले. “गाव अगदी जवळ नसते, तर माझ्यासारखा लहान मुलगा एवढी गुरे घेऊन या वेळी रानाजवळ चारत बसला असता का?” हे उत्तर ब्राह्मणाला फार समंजस वाटले. मुलगा हुशार आहे, हे त्याने ओळखले. तो मुलाच्या मागोमाग त्याच्या घरी गेला. इतक्या हुशार मुलाला गुरे राखायला ठेवणे बरोबर नाही, असे त्याने मुलाच्या वडिलांना सांगितले. “याला मी माझ्या इतर शिष्यांबरोबर काशीला नेऊन तिथे शिकवू का?” असे त्याने विचारले. वडिलांनी आनंदाने होकार दिला. पुढे तो मुलगा मोठा होऊन फार बुद्धिमान माणूस झाला. जी. आर. सुब्रह्मण्य पंतुलू यांनी १९०५ मध्ये मद्रासहून तेलुगू लोककथांचे इंग्रजी पुस्तक प्रसिद्ध केले. ही गोष्ट त्या पुस्तकावरून पुन्हा सांगितली आहे. ती आधी १८९७ मध्ये एका इंग्रजी नियतकालिकात छापली होती.