तेलुगू लोककथा
साक्षीदार नाही
न्यायाधीशाचा नियम
राजमहेंद्रीत एक मुसलमान राहत होता. एका रात्री त्याच्या घरी चोरी झाली. त्याने बारकाईने शोध घेतला. चोरीला गेलेल्या काही वस्तूंचा माग एका माणसाच्या घरापर्यंत लागला. हाच चोर असावा, असे मानायला त्याच्याकडे बरीच कारणे होती. म्हणून तो त्या माणसाला न्यायाधीशापुढे घेऊन गेला. न्यायाधीशाने मुसलमानाला विचारले, “याच माणसाने तुमचे घर लुटले, याचा काही खरा पुरावा तुमच्याकडे आहे का?” मुसलमान म्हणाला, “नाही.” “मग मला हा खटला फेटाळावा लागेल,” न्यायाधीश म्हणाला. “प्रत्यक्ष पाहणारा साक्षीदार नसेल, तर कोणत्याही खटल्याची चौकशी करायला कायद्याने मला सक्त मनाई आहे.” हे ऐकून मुसलमानाने पायातली एक चप्पल काढली आणि तो चोराला चपलेने मारू लागला. न्यायाधीश संतापला. “हा काय प्रकार आहे?” त्याने जाब विचारला. “माझे घर लुटायचे, हे याने मला आधी सांगितले नाही. म्हणून मी याला मारतो आहे,” मुसलमान म्हणाला. “आधी सांगितले असते, तर याचा दुष्टपणा सिद्ध करायला मी साक्षीदार तयार ठेवले असते.” हे उत्तर ऐकून न्यायाधीश फार अस्वस्थ झाला. त्याला काहीच बोलता आले नाही. जी. आर. सुब्रह्मण्य पंतुलू यांनी १९०५ मध्ये मद्रासहून तेलुगू लोककथांचे इंग्रजी पुस्तक प्रसिद्ध केले. ही गोष्ट त्या पुस्तकावरून पुन्हा सांगितली आहे. ती आधी १८९७ मध्ये एका इंग्रजी नियतकालिकात छापली होती.