पुराणे आणि महाकाव्यांतील कथा · विष्णू आणि त्यांचे अवतार
कल्की: येणारा अवतार
शेवटचे युग
विष्णू म्हणजे जगाचे रक्षण करणारा प्रभू. जग सावरण्यासाठी तो पुन्हा पुन्हा कोणते तरी रूप घेऊन पृथ्वीवर उतरतो. त्याच्या अशा प्रत्येक येण्याला अवतार म्हणतात. त्यांतला एक अवतार अजून यायचा आहे. जग एकामागून एक चार युगांतून जाते. पहिले सत्ययुग, म्हणजे सोन्याचे युग. चौथे आणि शेवटचे कलियुग. या युगात लोकांना पापातच गोडी वाटते. कृष्ण म्हणजे पृथ्वीवर जन्मलेला स्वतः विष्णूच. तो पृथ्वीवर वावरत होता तोवर कलियुगाचे तिच्यावर काही चालले नाही. पण ज्या दिवशी तो स्वर्गाला गेला, त्याच दिवशी त्या युगाने जगाचा ताबा घेतला. ते अजून संपलेले नाही. कलियुग कसे असेल आणि ते कसे संपेल, हे शुक मुनींनी एकदा एका राजाला सांगितले.
कल्की: येणारा अवतार
कलियुगाची लक्षणे
शुक मुनी म्हणाले: दिवसेंदिवस सत्य आणि शुद्धता झिजत जातील, आणि त्यांच्याबरोबर क्षमा आणि दयाही. आयुष्य कमी होत जाईल. शरीर दुबळे होत जाईल, आणि आठवण राहणार नाही. श्रीमंत माणूसच चांगल्या कुळातला आणि भला मानला जाईल. जो सगळ्यांत बलवान, तोच धर्म काय ते ठरवील. सगळी खरेदी-विक्री फसवणुकीनेच होईल. ज्याच्याकडे पैसा नाही त्याला फारसा न्याय मिळणार नाही. बोलण्यातली चलाखी हीच विद्वत्ता समजली जाईल. माणूस गरीब आहे, एवढ्यावरूनच तो दुष्ट ठरेल. आणि पोट भरणे हेच आयुष्याचे एकमेव ध्येय होईल.
कल्की: येणारा अवतार
लुटारू राजे
पृथ्वी अशा लोकांनी गजबजून जाईल, तेव्हा जो सगळ्यांत बलवान तो स्वतःला राजा करील. राज्यकर्ते लोभी आणि निर्दय असतील, आणि ते दरोडेखोरांसारखे वागतील. ते प्रजेच्या बायका आणि संपत्ती लुटतील. लोक डोंगरांत आणि रानांत पळून जातील. तिथे ते कंदमुळे, रानातला मध, फळे आणि बिया खाऊन जगतील. दुष्काळ आणि कर त्यांना चिरडून टाकतील, आणि पाऊस पडेनासा होईल. माणसाचे जास्तीत जास्त आयुष्य घटून काही दशकांवर येईल. धान्य देणारी रोपे अगदी खुजी होतील. ढगांत बहुतेक वीजच असेल, आणि घरे बहुतेक ओस पडलेली असतील.
कल्की: येणारा अवतार
शंभल गावात जन्म
कलियुग जवळजवळ सरत येईल, तेव्हा विष्णू पुन्हा पृथ्वीवर उतरेल. तो जेव्हा जेव्हा जन्म घेतो, तेव्हा सज्जनांचे रक्षण करण्यासाठी आणि धर्म नाहीसा होऊ नये म्हणून घेतो. शंभल नावाचे एक गाव असेल. विष्णुयशा नावाचा एक थोर ब्राह्मण त्या गावाचा प्रमुख असेल. पूजापाठ आणि विद्या हे ज्यांचे काम, ते ब्राह्मण. त्याच्या घरी विष्णू जन्म घेईल, आणि त्याचे नाव कल्की असेल. तो धर्माचा स्वामी असेल.
कल्की: येणारा अवतार
घोडा आणि तलवार
कल्की एका वेगवान घोड्यावर स्वार होईल. त्या घोड्याचे नाव देवदत्त. आपल्या तलवारीने तो दुष्टांचा बीमोड करील. त्याच्या तेजाला तोड नसेल, आणि त्याच्या पराक्रमापुढे काहीच टिकणार नाही. त्या वेगवान घोड्यावरून तो साऱ्या पृथ्वीवर फिरेल. राजांचा वेष घालून फिरणाऱ्या लुटारूंना तो कोट्यवधींनी मारील, ते सगळे संपेपर्यंत. मग एक झुळूक वाहील. ती प्रभूच्या अंगाचा पवित्र सुगंध घेऊन येईल. ती शहरांतल्या लोकांना आणि खेड्यापाड्यांतल्या लोकांना स्पर्श करील, आणि त्यांची मने निर्मळ होतील.
कल्की: येणारा अवतार
सत्ययुग परत येईल
कलियुगाच्या शेवटी जे उरतील ते जागे होतील. त्यांची मने स्फटिकासारखी शुद्ध असतील. तेच मानवजातीचे बीज असतील. प्रभू त्यांच्या हृदयात राहील. त्यांना पुष्कळ मुले होतील, आणि ती मुले स्वभावानेच चांगली असतील. अशा रीतीने सत्ययुग पुन्हा सुरू होईल. त्याची एक खूण आकाशात ठेवलेली आहे. चंद्र, सूर्य आणि गुरू ग्रह, म्हणजेच बृहस्पती, हे तिष्य नक्षत्रासह एकाच राशीत एकत्र येतील, तेव्हा सत्ययुग आलेले असेल. अशा प्रकारे पृथ्वीवर चार युगे एकामागून एक येतात. चौथे संपले, की पहिले पुन्हा येते. भागवत पुराण, स्कंध १२, अध्याय २ यावरून ही गोष्ट पुन्हा सांगितली आहे; तिथे शुक मुनी राजा परीक्षिताला हे भविष्य सांगतात. काही तपशील विष्णु पुराण, अंश ४, अध्याय २४ मधून घेतले आहेत. कलियुगाच्या लक्षणांची आणखी लांब यादी, आणि त्याच्या शेवटाची वाट पाहणारे दोन राजे, हे इथे गाळले आहे.