- 1मधू आणि कैटभसृष्टीचे एक युग संपले होते. सगळ्या विश्वाचा एकच एक महासागर झाला होता. जिकडे पाहावे तिकडे पाणीच पाणी. दुसरे काहीच नव्हते. त्या पाण्यावर विष्णू पहुडला होता. विष्णू म्हणजे जगाचे रक्षण करणारा प्रभू. त्याने एका प्रचंड नागाचे अंथरूण केले होते. त्…
- 2जय-विजय यांना मिळालेला शापसृष्टी निर्माण करणाऱ्या ब्रह्मदेवाला चार मुलगे होते. ते त्याच्या मनातून जन्मले होते, सगळ्या देवांच्याही आधी. ते ऋषी होते. तिन्ही लोकांतले काहीच त्यांना नको होते. आकाशाच्या वाटांनी ते मन मानेल तिकडे फिरत असत. सगळ्यांत जुन्या जिवांपेक्षाही हे…
- 3मत्स्यावतार: मनू आणि मासाफार पूर्वीची गोष्ट. सृष्टीचे एक युग संपत आले होते. युग संपले की सृष्टी निर्माण करणारा ब्रह्मदेव झोपतो. तो झोपलेला असतो तोवर पृथ्वी आणि बाकीची भुवने समुद्राखाली बुडून राहतात. त्या काळाला ब्रह्मदेवाची रात्र म्हणतात. ब्रह्मदेवाला आधीच पेंग येऊ…
- 4वराहावतारफार पूर्वीची गोष्ट. सृष्टी निर्माण करणारा ब्रह्मदेव जग आणि त्यातले जीव घडवत होता. त्याचे काम चालू असतानाच अफाट पाणी पृथ्वीवर चढले. पृथ्वी त्या पाण्याखाली बुडाली आणि थेट तळाशी, सगळ्यांत खोल जागी गेली. मग मनूचा जन्म झाला. मनू म्हणजे पहिला राज…
- 5प्रल्हाद आणि नरसिंहविष्णूच्या धामाच्या दोन द्वारपालांना एकदा शाप मिळाला होता, की तुम्ही दैत्यांमध्ये जन्म घ्याल. ते दोन भाऊ म्हणून जन्मले, आणि विष्णूचे शत्रू झाले. विष्णू म्हणजे जगाचे रक्षण करणारा प्रभू. त्याने वराहाचे, म्हणजे रानडुकराचे, रूप घेतले आणि धाकट्य…
- 6वामन आणि बळीराजाबळी दैत्यांचा राजा होता. एकदा देवांनी त्याला युद्धात मारून पाडले होते. पण दैत्यांचे गुरू शुक्राचार्य यांनी त्याला पुन्हा जिवंत केले. बळीने आपल्या गुरूंची मनापासून सेवा केली. त्याच्या बदल्यात शुक्राचार्यांनी त्याच्यासाठी एक मोठा यज्ञ केला. य…
- 7परशुराम आणि सहस्रार्जुनफार पूर्वी जमदग्नी नावाचे एक ऋषी वनातल्या आश्रमात राहत होते. त्यांच्याबरोबर त्यांची पत्नी रेणुका आणि त्यांचे मुलगे होते. ते ब्राह्मण होते. ब्राह्मण म्हणजे प्रार्थना आणि विद्या हेच ज्यांचे काम. तपश्चर्या हेच त्यांचे एकमेव धन होते. तपश्चर्या…
- 8गजेंद्रमोक्षफार दूर क्षीरसागर आहे. क्षीरसागर म्हणजे दुधाचा समुद्र; त्याच्या लाटा दुधाच्या असतात. त्याच्या मधोमध एके काळी तीन शिखरांचा एक मोठा पर्वत होता. एक शिखर चांदीचे होते, एक लोखंडाचे आणि एक सोन्याचे. त्यांच्या तेजाने समुद्र आणि आकाश उजळून निघे. त्…
- 9नारद आणि मायेचा प्रभावनारद हे देवर्षी होते. त्यांना विष्णूच्या दर्शनाची फार ओढ लागली. विष्णू म्हणजे जगाचे रक्षण करणारा प्रभू. म्हणून एके दिवशी ते वीणा वाजवीत आणि गात गात विष्णू जिथे होता त्या बेटावर आले. विष्णू आपली पत्नी लक्ष्मी हिच्याबरोबर आनंदाने खेळत होता. ल…
- 10तुळशीची कथादैत्यांमध्ये एके काळी दंभ नावाचा एक भला दैत्य होता. तो विष्णूची भक्ती करी. विष्णू म्हणजे जगाचे रक्षण करणारा प्रभू. दंभाला मुलगा नव्हता, म्हणून त्याने विष्णूकडे मुलगा मागितला. “तो आपला भक्त असू दे,” तो म्हणाला. “तो महाबलवान असू दे, आणि देवां…
- 11कल्की: येणारा अवतारविष्णू म्हणजे जगाचे रक्षण करणारा प्रभू. जग सावरण्यासाठी तो पुन्हा पुन्हा कोणते तरी रूप घेऊन पृथ्वीवर उतरतो. त्याच्या अशा प्रत्येक येण्याला अवतार म्हणतात. त्यांतला एक अवतार अजून यायचा आहे. जग एकामागून एक चार युगांतून जाते. पहिले सत्ययुग, म्ह…