चाणक्य नीति · Fate, Worship and Liberation
विचार करूनच कृती
कर्मायत्तं फलं पुंसां बुद्धिः कर्मानुसारिणी । तथापि सुधियश्चार्या सुविचार्यैव कुर्वते ॥
“माणसाला मिळणारे फळ त्याच्या कर्मांवर अवलंबून असते, आणि बुद्धी कर्मांच्या मागोमाग जाते. तरीही सुज्ञ आणि सज्जन माणसे नीट विचार करूनच कृती करतात.” श्लोकाचा पहिला अर्धा भाग म्हणजे आतापर्यंत पुस्तकाने जे सांगितले, त्याचे सार. माणसाच्या वाट्याला जे येते, ते त्याच्याच कर्मांनी कमावलेले असते; आणि त्याचे विचारसुद्धा त्या कर्मांनी घडवलेल्या वाटेनेच चालतात. दुसरा अर्धा भाग सोपा निष्कर्ष नाकारतो. सगळे ठरलेलेच असेल, तर विचार करायचा कशाला? कारण आज केलेले कर्म हेच उद्याच्या फळाचे बीज असते. शहाणे स्वस्थ बसून “नशिबात असेल ते होईल” असे म्हणत नाहीत. ते प्रत्येक कृती काळजीपूर्वक तोलून पाहतात. अध्याय १३, श्लोक १८.