चाणक्य नीति · Friends, Foes and Company
देणे थांबले की
निर्धनं पुरुषं वेश्या प्रजा भग्नं नृपं त्यजेत् । खगा वीतफलं वृक्षं भुक्त्वा चाभ्यागतो गृहम् ॥
काही नाती फायदा आहे तोवरच टिकतात. “पैसा संपलेल्या पुरुषाला वेश्या सोडते, आणि पराभूत राजाला प्रजा सोडते. फळे संपलेल्या झाडाला पक्षी सोडतात, आणि जेवण झाले की पाहुणा घर सोडतो.” वेश्या ही जुन्या भारतीय नगरातली परिचित व्यक्ती होती: गाणे आणि नाच यांत निपुण अशी स्त्री, जिच्या सहवासासाठी श्रीमंत पुरुष पैसे मोजत. पैसा असेपर्यंतच तिच्याकडे स्वागत होई. बाकीचे तिघेही याच नियमाने चालतात. जो राजा प्रजेचे रक्षण करू शकत नाही, त्याची प्रजा रक्षण करू शकणाऱ्याकडे जाते. फळ असेल तिथे पक्षी जातात. पाहुणा जेवायला आलेला असतो; जेवण झाले की तो निघतो. यात विश्वासघात काहीच नाही. ही नाती कशासाठी तरी जोडलेली असतात, आणि ते संपले की तीही संपतात. धोका आहे तो फक्त यातल्या एखाद्या नात्याला मैत्री समजण्यात. अध्याय २, श्लोक १७.