चाणक्य नीति · Kings and Statecraft
कोंबडा: चार धडे
प्रत्युत्थानं च युद्धं च संविभागं च बन्धुषु । स्वयमाक्रम्य भुक्तं च शिक्षेच्चत्वारि कुक्कुटात् ॥
कोंबडा चार धडे देतो, धडे ३ ते ६. “पहाटे उठणे, लढणे, आप्तांमध्ये वाटून घेणे, आणि स्वतःच्या कष्टाने मिळवलेले खाणे: या चार गोष्टी कोंबड्याकडून शिकाव्या.” कोंबडा अख्ख्या गावाच्या आधी उठतो. प्रतिस्पर्ध्याशी तो मागे न हटता लढतो. दाणे सापडले, की तो साद घालून कोंबडीला बोलावतो, आणि ते दाणे तिच्याबरोबर वाटून घेतो. आणि कोणी खायला घालेल याची वाट न पाहता, तो आपले अन्न स्वतः उकरून काढतो. तत्परता, धैर्य, आपल्या माणसांशी न्यायाने वागणे, आणि स्वतःच्या कष्टावर जगणे: हे चारही गुण कोणत्याही गावच्या अंगणात दिसतात. अध्याय ६, श्लोक १८.