चाणक्य नीति · Learning, Wisdom and Speech
माणसाला पशूहून वेगळे करणारे
आहारनिद्राभयमैथुनानि समानि चैतानि नृणां पशूनाम् । ज्ञानं नराणामधिको विशेषो ज्ञानेन हीनाः पशुभिः समानाः ॥
“आहार, निद्रा, भय आणि मैथुन: या गोष्टी माणसांत आणि पशूंत सारख्याच असतात. माणसाकडे जास्तीची अशी एकच गोष्ट आहे: ज्ञान. ज्ञानाविना माणसे पशूंसारखीच.” या चार गरजा प्रत्येक सजीवाच्या आहेत. प्राणी खातो, झोपतो, धोक्यापासून पळतो आणि वंश वाढवतो; माणसेही तेच करतात. ज्या मानवी जीवनात यापेक्षा अधिक काही नाही, ते माणसाच्या देहातले पशूचे जीवन आहे. माणसाला त्याच्या वर नेते, ते ज्ञान: जाणण्याची आणि समजून घेण्याची शक्ती. या श्लोकाचे एक प्रसिद्ध रूप हितोपदेश या बोधकथांच्या जुन्या ग्रंथात आहे. तिथे ज्ञानाच्या जागी धर्म आहे. अध्याय १७, श्लोक १७.