चाणक्य नीति · Wealth, Giving and Honour
भिक्षा मागणारा शंख
पिता रत्नाकरो यस्य लक्ष्मीर्यस्य सहोदरा । शङ्खो भिक्षाटनं कुर्यान्न दत्तमुपतिष्ठते ॥
दान का करावे, हे एक मिश्कील श्लोक सांगतो. “ज्याचा पिता रत्नांची खाण असलेला समुद्र आहे, आणि खुद्द लक्ष्मी ज्याची सख्खी बहीण आहे, तो शंखही भिक्षा मागत फिरतो. जे कधी दिले नाही, ते परत मिळत नाही.” श्लोकाचे मर्म शेवटच्या ओळीत आहे: जे तू कधी दिले नाहीस, ते तुला मिळणार नाही. याचा आधार कर्माचा सिद्धांत आहे. प्रत्येक कर्माला या जन्मी किंवा पुढच्या जन्मी फळ येते, ही ती जुनी समजूत. शंख समुद्रातून येतो. लक्ष्मीही समुद्रमंथनाच्या वेळी समुद्रातूनच वर आली. म्हणजे शंखाचे वडील आणि बहीण जगात सर्वांत श्रीमंत. तरी फिरस्ते साधू आणि भिकारी शंख घेऊन दारोदार हिंडत, आणि तो फुंकून भिक्षा मागत. शंखाने आधी कधी काही दिले नाही. म्हणून त्याचे घराणेही त्याला भिक्षा मागण्यापासून वाचवू शकत नाही. अध्याय १७, श्लोक ५.