वैराग्यशतक
पुण्याचीही भीती
न संसारोत्पन्नं चरितमनुपश्यामि कुशलं विपाकः पुण्यानां जनयति भयं मे विमृशतः । महद्भिः पुण्यौघैश्चिरपरिगृहीताश्च विषया महान्तो जायन्ते व्यसनमिव दातुं विषयिणाम् ॥
चांगल्या कर्मांनी पुण्य साठते, आणि ते पुण्य कालांतराने सुखसंपत्ती बनून फळते: पैसा, आराम आणि भोग. ही भारतीयांची फार जुनी श्रद्धा. न सुटणाऱ्या विषयांचा हा दुसरा विभाग त्या फळाचीच भीती घेऊन सुरू होतो. “संसारात घडणारे काहीच मला हिताचे दिसत नाही. विचार करू लागलो, की माझ्या पुण्याचे फळसुद्धा मला भिववते. पुण्याच्या मोठमोठ्या राशी खर्चून मिळवलेले, आणि दीर्घकाळ भोगलेले विषय मोठे होत जातात; जणू त्यांच्यात रमणाऱ्यांवर संकट आणण्यासाठीच.” विचारी माणसाने आपल्याच भाग्याला का घाबरावे? कारण पुण्याचे फळ म्हणजे आणखी सुख, आणि सुख हीच तर त्याला बांधून ठेवणारी गोष्ट. ते जितके जास्त काळ हाती राहते, तितके मोठे होते, आणि तितकेच जास्त दुखवू शकते. म्हणजे पुण्यसुद्धा आपल्याच फळाच्या वाटेने माणसाला पुन्हा त्याच सापळ्यात आणून सोडते. वैराग्यशतक, श्लोक ११ (विषयांचा मोह).