वैराग्यशतक
भरवसा नसलेल्या सात गोष्टी
मोहं मार्जय तामुपार्जय रतिं चन्द्रार्धचूडामणौ चेतः स्वर्गतरङ्गिणीतटभुवामासङ्गमङ्गीकुरु । को वा वीचिषु बुद्बुदेषु च तडिल्लेखासु च स्त्रीषु च ज्वालाग्रेषु च पन्नगेषु च सरिद्वेगेषु च प्रत्ययः ॥
शिव आपल्या जटांत अर्धचंद्र रत्नासारखा धारण करतात, आणि स्वर्गातली नदी गंगा आकाशातून त्यांच्या मस्तकावर उतरते. कवी आपल्या मनाला या दोघांकडे पाठवतात. “मोह पुसून टाक. अर्धचंद्र ज्याचे शिरोभूषण आहे, त्याच्यावर ती प्रीती जोड. मना, स्वर्गंगेच्या तीरावर आपले घर कर. कारण लाटा, बुडबुडे, विजेच्या रेषा, स्त्रिया, ज्वाळांची टोके, साप आणि नद्यांचे वेगवान प्रवाह यांच्यावर कसला भरवसा?” सात गोष्टी, आणि एकीवरही भरवसा नाही. लाटा आणि बुडबुडे फुटतात; वीज क्षणात नाहीशी होते; ज्वाळा भाजतात; साप डसतात; आणि पुराची नदी जे जे शिवते, ते सगळे वाहून नेते. त्यांत स्त्रिया चौथ्या आहेत, विजेसारख्याच चंचल मानलेल्या. पुरुषाने तोडायच्या बंधनांत संन्यासाची शिकवण स्त्रियांचीही गणना करत असे. तेलंग नोंदवतात, की शिवभक्तीखेरीज बाकी सगळे या सात गोष्टींइतकेच बेभरवशाचे आहे. वैराग्यशतक, श्लोक ६४ (मनाशी संवाद).