वैराग्यशतक
योग्याचे कुटुंब
धैर्यं यस्य पिता क्षमा च जननी शान्तिश्चिरं गेहिनी सत्यं मित्रमिदं दया च भगिनी भ्राता मनःसंयमः । शय्या भूमितलं दिशोपि वसनं ज्ञानामृतं भोजनं ह्येते यस्य कुटुम्बिनो वद सखे कस्माद्भयं योगिनः ॥
अख्खे घर रेखाटलेले, आणि एका मित्राला प्रश्न. “धैर्य ज्याचा पिता, क्षमा माता, आणि शांती आयुष्यभराची पत्नी. सत्य हा मित्र, दया बहीण, मनाचा संयम भाऊ. उघडी जमीन ही शय्या, दिशा हेच वस्त्र, ज्ञानामृत हेच भोजन. सांग मित्रा, असे कुटुंब असलेल्या योग्याला भीती कसली?” तेलंगांच्या आवृत्तीत हा श्लोक नाही; तो इतर आवृत्त्यांत आढळतो. इथे तो पुस्तकाचा शेवट करतो. सहा गुण घरातल्या जागा भरतात, आणि तीन साध्या गोष्टी गरजा भागवतात. शय्या, वस्त्र आणि भोजन हे मुक्त संन्याशाचेच, शेवटच्या विभागाने रंगवले तसे; फक्त त्याचे अन्न आता ज्ञान आहे. गृहस्थाला कुटुंबाची काळजी असते: म्हातारे होत चाललेले वडील, आजारी पडणारी पत्नी, पोसायची मुले. योग्याचे कुटुंब गुणांचे आहे; ते कोणी चोर पळवू शकत नाही, आणि कोणताही आजार मारू शकत नाही. वैराग्यशतक, काही आवृत्तींतील अधिक श्लोक.