विदुर नीति · Mastering the Senses
आधी स्वतःवर विजय
अविजित्य य आत्मानममात्यान्विजिगीषते । अमित्रान्वा जितामात्यः सोऽवशः परिहीयते ॥ आत्मानमेव प्रथमं द्वेष्यरूपेण योजयेत् । ततोऽमात्यानमित्रांश्च न मोघं विजिगीषते ॥
“स्वतःला न जिंकता जो मंत्र्यांना जिंकू पाहतो, किंवा मंत्र्यांना न जिंकता शत्रूंना, तो हतबल होतो आणि लयाला जातो.” मग उपाय: “आधी स्वतःलाच शत्रू समजून त्याच्याशी लढ. मग मंत्र्यांना आणि शत्रूंना जिंकायला निघ; तुझा प्रयत्न वाया जाणार नाही.” हे राजासाठीचे श्लोक आहेत, आणि ते जिंकण्याचा क्रम ठरवतात. राजा आपले काम मंत्र्यांकरवी करतो; त्याची इच्छा अमलात आणणारे तेच अधिकारी. राजा जिथे जिथे आपल्या स्वभावाच्या आहारी जातो, ते मंत्री हेरतात आणि त्याचा फायदा घेतात. आणि मंत्रीच त्याच्या बाजूने नसले, तर तो बाहेरच्या शत्रूशी लढू शकत नाही; कारण त्याची स्वतःचीच मंत्रिपरिषद दुभंगलेली असते. म्हणून पहिली मोहीम आतली: स्वतःचा राग, लोभ आणि आळस यांच्याविरुद्ध. ती युद्धाइतक्याच गांभीर्याने लढायची. धृतराष्ट्राच्या मंत्रिपरिषदेत मोठमोठी माणसे आहेत, आणि तो तिच्या अग्रस्थानी बसतो. पण आपल्या पुत्रावरच्या प्रेमावर त्याने कधीच ताबा मिळवलेला नाही. अध्याय २, श्लोक ५६-५७.