विदुर नीति · The Wise and the Fool
कायमचे दुःखी
ईर्षुर्घृणी न सन्तुष्टः क्रोधनो नित्यशङ्कितः । परभाग्योपजीवी च षडेते नित्यदुःखिताः ॥
“सहा जण नेहमी दुःखी असतात: मत्सरी, सगळ्याची किळस करणारा, असंतुष्ट, रागीट, सदा संशय घेणारा, आणि दुसऱ्याच्या नशिबावर जगणारा.” या सहांपैकी प्रत्येकजण आपले दुःख आपल्या आतच वागवतो. मत्सरी माणसाला दुसऱ्याचे भले पाहून दुःख होते, आणि कोणाचे ना कोणाचे भले चाललेलेच असते. किळस करणारा म्हणजे, काशीरामांच्या मते, ज्याला काहीच पसंत पडत नाही असा माणूस. असंतुष्टाला कधीच पुरेसे मिळत नाही. रागीट माणसाला रागावायला कारण सापडतेच. संशयी माणूस कोणावरच विश्वास ठेवत नाही, म्हणून कोणाच्याही सहवासात तो निर्धास्त राहू शकत नाही. शेवटचा म्हणजे आश्रयदात्याच्या नशिबावर जगणारा आश्रित. त्याचे नशीब दुसऱ्याच्या नशिबाबरोबर चढते-उतरते, स्वतःच्या कधीच नाही. एखाद्या मोठ्या सरदाराच्या मर्जीवर जगणारा दरबारी त्या सरदाराची चलती असेपर्यंत वर असतो, आणि सरदार पडला, की हाही पडतो. नशिबाचा कोणताही फेरा यांपैकी कोणाचेच दुःख दूर करू शकत नाही, कारण ते जिथे जातात, तिथे दुःखाचे कारण त्यांच्याबरोबर जाते. अध्याय १, श्लोक ९५.