विदुर नीति · The Wise and the Fool
न बोलावता, न विचारता
अनाहूतः प्रविशति अपृष्टो बहु भाषते । अविश्वस्ते विश्वसिति मूढचेता नराधमः ॥
“बोलावले नसताना तो आत शिरतो, विचारले नसताना भरपूर बोलतो, आणि विश्वासाला अपात्र अशांवर विश्वास ठेवतो. असा मूर्ख माणसांत सर्वांत हीन होय.” पहिल्या दोन गोष्टींत तारतम्याचा अभाव आहे. एक माणूस कोणी बोलावले नसताना सभेत किंवा कोणाच्या घरात जाऊन बसतो. दुसरा कोणी न विचारलेल्या मतांनी खोली भरून टाकतो. दोघेही आपल्या उत्साहालाच स्वागत समजतात. तिसरी गोष्ट निर्णयाची चूक आहे. ज्याने शंका घ्यायला प्रत्येक कारण दिले आहे, त्याच माणसाच्या हाती तो आपली गुपिते किंवा आपला पैसा सोपवतो. हा श्लोक शहाण्याच्या पहिल्या लक्षणाची दुसरी बाजू आहे: शहाणा कोणी विचारल्याशिवाय दुसऱ्याच्या कामात लुडबुड करत नाही. आणि श्लोकाचा शेवट धारदार आहे. आधीच्या श्लोकांत विदुर फक्त “मूर्ख” म्हणतात. याला ते माणसांतला सर्वांत हीन म्हणतात. अध्याय १, श्लोक ४१.