प्रमुख उपनिषदे · छान्दोग्योपनिषद्
गार्हपत्य अग्नी बोलतो
अथ हैनं गार्हपत्योऽनुशशास पृथिव्यग्निरन्नमादित्य इति य एष आदित्ये पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥ स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्त उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥
मग प्रत्येक अग्नीने त्याला एकेक करून शिकवले. आधी घरचा अग्नी, गार्हपत्य: तो कधी विझत नसे, आणि इतर अग्नी त्याच्यापासूनच पेटवले जात. “पृथ्वी, अग्नी, अन्न आणि सूर्य ही माझी रूपे. सूर्यात जो पुरुष दिसतो, तो मी आहे. तो मीच आहे.” सूर्यातला पुरुष म्हणजे सूर्यबिंबाच्या आत दिसणारे अस्तित्व. शंकराचार्य यांतले दुवे उलगडतात: अग्नी आणि सूर्य एकच, कारण दोघेही खातात, शिजवतात आणि प्रकाश देतात; आणि पृथ्वी व अन्न हे त्यांचे खाद्य. मग अग्नींनी एक वचन दिले; प्रत्येक धड्यानंतर तेच. “हे जो जाणतो आणि अशी उपासना करतो, त्याची पापकर्मे नष्ट होतात. तो एक जग जिंकतो, पूर्ण आयुष्य जगतो, आणि दीर्घ, तेजस्वी जीवन जगतो. त्याचा वंश कधी खुंटत नाही. या जगात आणि पुढच्या जगात आम्ही त्याची राखण करतो.”