प्रमुख उपनिषदे · छान्दोग्योपनिषद्
आहवनीय अग्नी आणि वीज
अथ हैनमाहवनीयोऽनुशशास प्राण आकाशो द्यौर्विद्युदिति य एष विद्युति पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥ स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमयुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्त उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥
मग पूर्वेकडचा आहवनीय अग्नी. यज्ञातल्या आहुती त्यातच अर्पण केल्या जात. त्याने स्वतःला विजेत पाहिले. “प्राण, आकाश, स्वर्ग आणि वीज ही माझी रूपे. विजेत जो पुरुष दिसतो, तो मी आहे. तो मीच आहे.” अशा रीतीने तीन अग्नी तीन मोठ्या प्रकाशांशी जुळतात: सूर्य, चंद्र आणि वीज. आणि प्रत्येकात एकच पुरुष झळकतो. आणि तिसऱ्यांदा अग्नींनी तेच वचन देऊन हा धडा पूर्ण केला.