प्रमुख उपनिषदे · कठोपनिषद्
देवांची माता अदिती
या प्राणेन संभवत्यदितिर्देवतामयी । गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तीं या भूतेभिर्व्यजायत । एतद्वै तत् ॥ ७ ॥
हाच मुद्दा एका देवतेच्या रूपानेही मांडला आहे. अदिती प्राणाबरोबर प्रकटते, आणि सगळ्या देवतांना आपल्यात धारण करते. ती गुहेत शिरून तिथे राहते, आणि सर्व प्राण्यांतून जन्म घेते. हेच ते. जुन्या सूक्तांत अदिती, म्हणजे “अमर्याद”, ही देवांची माता आहे. शंकराचार्य तिचा अर्थ जगाची जीवनशक्ती असा घेतात. मध चाखणाऱ्या आत्म्यासारखीच ती प्रत्येक दृश्य आणि प्रत्येक आवाज आपल्यात घेते. देवता तिच्यात आहेत, कारण वैदिक विचारात प्रत्येक इंद्रियाची स्वतःची देवता असते: डोळ्यात सूर्य, श्वासात वायू. आणि तीही प्रत्येक हृदयात राहते.