प्रमुख उपनिषदे · कठोपनिषद्
विटा, संख्या आणि वेदी
लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा । स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं अथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥ १५ ॥
मग ज्याच्यापासून सारी जगे निर्माण झाली, तो अग्नी मृत्यूने त्याला शिकवला. वेदीसाठी कोणत्या विटा, किती, आणि कशा रचायच्या, हे सारे त्याने सांगितले. नचिकेताने ते सारे जसेच्या तसे म्हणून दाखवले. त्यावर खूश होऊन मृत्यू पुन्हा बोलू लागला. अशा वेदी शेकडो भाजलेल्या विटांनी बांधल्या जात. प्रत्येक विटेचा आकार, जागा आणि तिच्यासोबत म्हणायचा मंत्र ठरलेला असे, आणि एक चूक झाली तरी विधी बिघडे. असा धडा एकदा ऐकून शब्दशः परत म्हणणे हे मोठे कौशल्य होते. नचिकेता ही परीक्षा पहिल्याच प्रयत्नात पार करतो.