प्रमुख उपनिषदे · माण्डूक्योपनिषद्
म, गाढ झोपेचा ध्वनी
सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा मितेरपीतेर्वा मिनोति ह वा इदं सर्वमपीतिश्च भवति य एवं वेद ॥ ११ ॥
गाढ झोपेतला आत्मा, प्राज्ञ, म्हणजे म, तिसरा ध्वनी. तो म आहे, कारण सारे त्याच्यात विलीन होते. ॐ म्हणून पाहा: अ आणि उ म मध्ये मिटतात आणि तिथेच संपतात, जसे जागेपण आणि स्वप्न गाढ झोपेत बुडून जातात. आणि तो म आहे, कारण तो “मिती” करतो, म्हणजे मोजतो. शंकराचार्य इथे धान्य मोजायच्या पायलीचे चित्र उभे करतात: तिच्यात धान्य ओतले जाते, आणि पुन्हा बाहेर ओतले जाते. जागेपण आणि स्वप्न रोज रात्री गाढ झोपेत ओतले जातात, आणि रोज सकाळी तिच्यातून बाहेर पडतात. मंत्र म्हणतो, जो हे जाणतो, तो सगळे जग मोजतो, म्हणजे ते खरोखर जसे आहे तसे पाहतो. आणि तो स्वतःच ते स्थान होतो जिथे सारे विलीन होते: सर्वांच्या उगमाशी एकरूप.